Trang chủ / Thông tin y học
Testosterone là một hormone quan trọng đối với cả nam và nữ, nhưng ở phụ nữ, hormone này chỉ tồn tại với lượng rất nhỏ và đóng vai trò hỗ trợ duy trì năng lượng, sức khỏe xương và chức năng sinh sản. Khi nồng độ testosterone tăng quá mức, cơ thể phụ nữ có thể xuất hiện nhiều thay đổi bất thường, ảnh hưởng trực tiếp đến ngoại hình, chu kỳ kinh nguyệt và sức khỏe tổng thể. Việc hiểu rõ nguyên nhân, biểu hiện cũng như các biện pháp điều chỉnh testosterone giúp phụ nữ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe nội tiết và phòng ngừa các rối loạn liên quan.
Theo Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ, nồng độ testosterone trong máu điển hình ở nam giới là ít nhất 300 nanogram trên decilit (ng/dL). Phụ nữ tiết ít testosterone hơn nam giới, chỉ khoảng 1/10 lượng testosterone ở nam giới. Lượng hormone này sẽ khác nhau mỗi ngày và suốt cả ngày. Tuy nhiên, lượng testosterone nhìn chung cao nhất vào buổi sáng. Nồng độ testostrone ở phụ nữ vào khoảng 15 – 70 ng / dL được xem là cao, điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến ngoại hình của phái đẹp, mà còn là rủi ro tiềm ẩn về chức năng sinh sản cũng như sức khỏe tổng quát của phụ nữ.
Ở phụ nữ, hormone testosterone dư thừa có thể dẫn đến nhiều thay đổi về thể chất trong cơ thể. Nồng độ testosterone cao có thể biểu hiện bằng các triệu chứng sau:
Những triệu chứng này là dấu hiệu phổ biến cho thấy phụ nữ có nồng độ testosterone cao. Khi nghi ngờ mất cân bằng testosterone, điều cần thiết là phải đi khám bác sĩ và làm các xét nghiệm phù hợp.
Việc điều trị tình trạng testosterone dư thừa có thể khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản. Các phương pháp điều trị này giúp kiểm soát sự mất cân bằng hormone, giảm triệu chứng và cải thiện sức khỏe tổng thể. Dưới đây là các lựa chọn điều trị tình trạng testosterone dư thừa:
Nếu chưa có kế hoạch mang thai, phụ nữ có thể sử dụng các biện pháp điều chỉnh hormone mạnh hơn. Một số bác sĩ sẽ chỉ định thuốc tránh thai kết hợp (estrogen + progestin) để giảm testosterone tự do, điều hòa chu kỳ kinh và cải thiện mụn/hội chứng tăng androgen.
Ngoài ra, nhóm thuốc như spironolactone đôi khi được sử dụng để ức chế tác động của androgen lên da và tóc. Tuy nhiên, những thuốc này cần được kê đơn và theo dõi y khoa vì chúng có thể ảnh hưởng huyết áp, điện giải hoặc gây tác dụng phụ nếu dùng sai. Lối sống lành mạnh vẫn là nền tảng, nhưng người không có ý định mang thai có nhiều lựa chọn điều trị linh hoạt hơn.
Nếu đang chuẩn bị mang thai hoặc muốn có con trong tương lai gần, việc giảm testosterone phải cực kỳ thận trọng, vì nhiều loại thuốc điều hòa hormone có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thai kỳ. Ở nhóm này, giải pháp ưu tiên sẽ là: giảm cân nếu thừa cân, duy trì đường huyết ổn định, tăng vận động nhẹ (yoga, đi bộ), ăn uống thiên về rau – ngũ cốc nguyên cám – chất béo tốt, và giảm thức ăn gây tăng insulin. Vì insulin cao kéo testosterone tăng theo, nên chỉ cần ổn định đường huyết đã giúp hormone nữ cân bằng rõ ràng. Một số trường hợp PCOS nhẹ chỉ cần thay đổi lối sống đã cải thiện kinh nguyệt và rụng trứng trở lại mà không dùng thuốc.
Có nhiều yếu tố liên quan đến việc điều chỉnh testosterone, nhưng chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp kiểm soát tốt mức độ testosterone.
Đậu nành chứa phytoestrogen – hợp chất có hoạt tính giống estrogen nhẹ. Khi bổ sung ở mức hợp lý (đậu hũ, sữa đậu nành, đậu nành luộc), phytoestrogen giúp giảm tác động của testosterone, hỗ trợ điều hòa chu kỳ kinh và cải thiện da dầu/mụn. Nhiều nghiên cứu cho thấy các sản phẩm đậu nành không gây “nam hóa”, mà ngược lại giúp nội tiết ổn định hơn, đặc biệt ở phụ nữ bị PCOS. Tuy nhiên, vẫn nên dùng ở mức vừa phải và ưu tiên dạng ít đường.
Rễ cam thảo là một thành phần thường được sử dụng để tạo ngọt cho kẹo và đồ uống. Đây cũng là một phương thuốc tự nhiên phổ biến trong y học toàn diện và được sử dụng để điều trị mọi thứ, từ cảm lạnh thông thường đến đau mãn tính.
Trong những năm gần đây, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng cam thảo cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone, có khả năng dẫn đến suy giảm testosterone theo thời gian.
Trong một nghiên cứu cho thấy cam thảo cũng có thể làm giảm nồng độ testosterone ở phụ nữ, báo cáo rằng 3,5 gam rễ cam thảo mỗi ngày làm giảm nồng độ testosterone 32% chỉ sau một chu kỳ kinh nguyệt.
Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây trên động vật vào năm 2021 cho thấy chiết xuất cam thảo giúp tăng nồng độ testosterone ở những con chuột được tiêm methotrexate, làm giảm nồng độ testosterone. Cần có thêm nhiều nghiên cứu mới trên người để chứng minh thêm tác dụng của rễ cam thảo đối với testosterone. Điều quan trọng cần lưu ý là điều này áp dụng cho rễ cam thảo chứ không phải kẹo cam thảo, thường không chứa rễ cam thảo.
Nghiên cứu cho thấy bạc hà có thể làm giảm nồng độ testosterone. Đặc biệt, bạc hà lục và bạc hà cay – hai loại thảo mộc thuộc họ bạc hà – đã được chứng minh là có tác động trực tiếp đến testosterone. Một nghiên cứu kéo dài 12 tuần trên 150 đối tượng, được chia thành nhóm mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) và nhóm đối chứng không mắc hội chứng này, cho thấy việc uống trà thảo mộc bạc hà lục hàng ngày làm giảm đáng kể nồng độ testosterone, với mức giảm lớn hơn một chút ở những người mắc PCOS. Tương tự, một nghiên cứu trên động vật cho thấy việc sử dụng tinh dầu bạc hà lục cho chuột trong 20 ngày làm giảm nồng độ testosterone.
Một số dầu thực vật tinh luyện (như dầu đậu nành, dầu ngô, dầu hướng dương rẻ tiền) chứa hàm lượng omega-6 cao và dễ oxy hóa khi nấu. Khi tiêu thụ quá nhiều, chúng có thể làm tăng mức độ viêm, ảnh hưởng đến cân bằng insulin và gián tiếp khiến testosterone tăng cao hơn. Nếu đang cố giảm androgen, tốt nhất nên chuyển sang chất béo lành mạnh như dầu oliu, dầu bơ, dầu dừa, hoặc mỡ cá — những chất béo này giúp kháng viêm và ổn định đường huyết.
Đồ ăn nhanh, xúc xích, mì gói, bánh snack, đường tinh luyện… đều là nhóm làm tăng insulin đột ngột. Khi insulin tăng càng cao, testosterone càng dễ tăng theo, đặc biệt ở phụ nữ bị PCOS. Ngoài ra, thực phẩm siêu chế biến còn chứa chất béo bão hòa xấu, dầu tinh luyện và chất phụ gia gây viêm. Cắt giảm nhóm này giúp cơ thể “dịch chuyển” hormone về trạng thái cân bằng tự nhiên, cải thiện da, chu kỳ kinh và cảm giác cơ thể nhẹ hơn rõ rệt.
Hạt lanh chứa nhiều chất béo tốt cho tim mạch, chất xơ và nhiều loại vitamin và khoáng chất quan trọng. Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy nó có thể làm giảm nồng độ testosterone ở một số nhóm người. Điều này là do hạt lanh chứa nhiều lignan, một hợp chất thực vật liên kết với testosterone và buộc nó phải đào thải ra khỏi cơ thể.
Hơn nữa, hạt lanh rất giàu axit béo omega-3, một chất cũng có thể liên quan đến việc giảm testosterone. Một nghiên cứu điển hình đã báo cáo rằng việc bổ sung hạt lanh hàng ngày đã làm giảm nồng độ testosterone ở một phụ nữ 31 tuổi mắc hội chứng buồng trứng đa nang, một tình trạng đặc trưng bởi sự gia tăng hormone nam.
Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu quy mô lớn để đánh giá sâu hơn tác dụng của hạt lanh đối với nồng độ testosterone.
Các loại hạt là nguồn cung cấp tuyệt vời nhiều chất dinh dưỡng quan trọng, bao gồm chất xơ, chất béo tốt cho tim mạch và các khoáng chất như axit folic, selen và magiê. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy một số loại hạt nhất định có thể làm giảm nồng độ testosterone. Một nghiên cứu nhỏ trên 31 phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang cho thấy quả óc chó và hạnh nhân làm tăng nồng độ hormone sinh dục bindin.
Rượu làm rối loạn chức năng gan – nơi chuyển hóa hormone chính của cơ thể. Khi gan bị quá tải, estrogen và testosterone đều bị xáo trộn, dẫn đến tình trạng androgen tăng cao. Uống rượu còn làm tăng đường huyết, gây viêm và ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ — tất cả đều khiến testosterone khó giảm. Với người đang tìm cách ổn định nội tiết, đặc biệt phụ nữ bị mụn hoặc rối loạn kinh, hạn chế rượu là một trong những bước hiệu quả nhất.
Tăng testosterone ở phụ nữ có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc nhận biết các dấu hiệu như mọc lông nhiều, mụn trứng cá, rối loạn kinh nguyệt hay rụng tóc giúp phụ nữ chủ động thăm khám và làm xét nghiệm cần thiết. Bên cạnh các phương pháp điều trị bằng thuốc, việc duy trì lối sống lành mạnh và lựa chọn thực phẩm phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định hormone.
Premium Therapy – đại diện các Trung tâm trị liệu & Bệnh viện uy tín hàng đầu CHLB Đức tại Đông Dương. Nếu quý khách hàng có nhu cầu tìm hiểu thêm về liệu pháp tế bào gốc hay các dịch vụ trị liệu y tế cao cấp tại CHLB Đức, vui lòng liên hệ Hotline 09 119 10 119 hoặc đăng ký tại đây để được hỗ trợ chi tiết nhất.
CÔNG TY CP PREMIUM THERAPY – Đại diện các Trung tâm trị liệu & Bệnh viện uy tín hàng đầu CHLB Đức tại Đông Dương:
Nguồn tham khảo
https://www.medicalnewstoday.com/articles/325186#soy-products
https://drgamzecaglar.com/en/excess-testosterone-hormone-in-women/
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/24639-hyperandrogenism
M.Sc Đàm Trang
Tôi là CEO của Premium Therapy, với hơn 11 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế. Tốt nghiệp Thạc sĩ Khoa học Sinh học tại Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, tôi cũng sở hữu các chứng chỉ quốc tế về Đa dạng sinh học (CNRS – Pháp) và Sinh học phân tử (ĐH Tsukuba – Nhật Bản). Sau 2 năm nghiên cứu tại Viện Sinh học Nhiệt đới ITB, tôi chuyên sâu vào lĩnh vực Y tế bào gốc và đã tham gia nhiều dự án nghiên cứu khoa học. Với sứ mệnh mang đến giải pháp y tế bền vững và hiệu quả, tôi luôn chia sẻ kiến thức của mình để cải thiện sức khỏe cộng đồng.
Xem thêm
Hãy gửi câu hỏi hoặc các thắc mắc của Quý khách hàng, Premium Therapy sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất
