Trang chủ / Thông tin y học

Hormone gh là gì? Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể sản xuất quá ít hoặc quá nhiều hormone gh?

Hormone GH không chỉ đơn thuần là “chìa khóa tăng trưởng” như nhiều người vẫn nghĩ. Thực tế, loại hormone này đóng vai trò then chốt trong việc phát triển chiều cao, duy trì vóc dáng săn chắc, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và làm chậm quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Chính vì vậy, ngày càng nhiều người quan tâm đến cách cân bằng, bổ sung và tối ưu hormone GH để cải thiện sức khỏe, sắc đẹp cũng như chất lượng sống. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu sâu hơn hormone GH là gì? Tác động của nó ra sao? Cách làm thế nào để tận dụng tối đa lợi ích mà loại hormone đặc biệt này mang lại.

1. Hormone GH là gì?

GH là viết tắt của growth hormone, là hormone tăng trưởng, thường được biết đến là hormone GH. Hormone GH được sản xuất bởi tuyến yên, ảnh hưởng đến nhiều bộ phận khác nhau trong quá trình phát triển của trẻ em. Khi dĩa tăng trưởng trong xương đóng lại thì hormone GH sẽ ngừng hỗ trợ phát triển chiều cao, tuy nhiên cơ thể vẫn cần hormone GH để duy trì cấu trúc và quá trình chuyển hoá bình thường của cơ thể, bao gồm cả duy trì cân bằng đường huyết ở mức phù hợp.

Hormone GH là gì?

Tuyến yên kết nối với vùng dưới đồi ở não qua một hệ thống mạch máu và thần kinh chuyên biệt được gọi cuống tuyến yên. Vùng dưới đồi là một phần của não tham gia kiểm soát huyết áp, nhịp tim, nhiệt độ cơ thể và tiêu hoá. Hệ thống cuống tuyến yên sẽ giúp tuyến yên tiếp nhận thông tin từ vùng dưới đồi, để xác định khi nào cần tiết hormone. Trong trường hợp này, vùng dưới đồi sẽ tiết hormone GHRH, kích thích tuyến yên tiết hormone GH và somastatin, somastatin tham gia ức chế quá quá trình tiết GH.

2. Chức năng của hormone GH

Chức năng của hormone GH

Hormone tuyến yên có hai chức năng chính là kích thích tăng trưởng (ở trẻ em) và điều hoà quá trình dị hoá (quá trình cơ thể chuyển đổi thức ăn thành năng lượng).

2.1. Kích thích tăng trưởng

Hormone tăng trưởng sẽ kích hoạt quá trình tăng trưởng ở hầu hết các mô và cơ quan trong cơ thể. Nổi bật nhất là thúc đẩy quá trình tăng trưởng ở sụn và xương, đặc biệt là trong giai đoạn dậy thì. Các tế bào tạo xương và tạo sụn nhận tín hiệu từ hormone GH và tiến hành tăng cường nhân đôi, đồng thời tăng lên về kích thước.

2.3. Điều hoà dị hoá

Hormone GH gây ảnh hưởng quá trình dị hoá bằng cách tăng cường sản sinh IGF-1 và ảnh hưởng lên tế bào trong cơ thể. IGF-1  là hormone tương tự cấu trúc insulin, có vai trò kiểm soát tác dụng của hormone GH trong cơ thể người. Insulin là hormone cần thiết được sản xuất bởi tuỵ, giúp điều hoà làm giảm đường huyết. IGF-1 có tác dụng giảm đường huyết tương tự insulin.

IGF-1 được giải phóng bởi gan, do ảnh hưởng từ hoạt động của hormone GH. IGF-1 đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa (ức chế) việc giải phóng hormone GH thông qua vòng phản hồi âm bằng cách kích thích somatostatin và ức chế giải phóng GHRH. Tuy nhiên, quá trình tiết GH và IGF-1 được điều chỉnh bởi nhau, trong đó GH kích hoạt giải phóng IGF-1 và IGF-1 ức chế giải phóng GH trong vòng phản hồi. Ở những người khỏe mạnh, quá trình giải phóng GH bị ức chế bởi tình trạng tăng đường huyết và được kích thích bởi giấc ngủ, căng thẳng, tập thể dục, hạ đường huyết và axit amin.

Hormone GH có thể làm tăng đường huyết khi đường huyết quá thấp, nếu lượng hormone GH trong cơ thể dư thừa, có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của insulin, khiến lượng đường trong máu tăng cao.

3. Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể sản xuất quá ít hoặc quá nhiều hormone GH?

3.1. Thiếu hormone GH

Lượng hormone GH thấp hơn bình thường được gọi là thiếu hụt hormone tăng trưởng, nguyên nhân thường là do vấn đề hoặc tổn thương tuyến yên dẫn đến suy tuyến yên. Khi đó một số hoặc tất cả hormone được sản xuất bởi tuyến yên sẽ bị ảnh hưởng, hormone GH có thể là một trong số đó.

Sự thiếu hụt hormone GH sẽ ảnh hưởng đến người lớn và trẻ em theo các cách khác nhau:

  • Đối với người trưởng thành: Thiếu hụt hormone GH có thể gây cảm giác mệt mỏi, tăng lượng mỡ cơ thể, tăng nguy cơ bệnh tim, yếu cơ và xương.
  • Đối với trẻ em: Khiến cho trẻ chậm phát triển chiều cao, đồng thời khiến quá trình dậy thì diễn ra chậm hơn, ít mọc tóc, khuôn mặt trẻ hơn so với tuổi thực tế. Nguyên nhân thiếu hụt hormone GH có thể là do di truyền hoặc tổn thương tuyến yên hay do các nguyên nhân bẩm sinh không rõ.

3.2. Dư thừa hormone GH

Tình trạng dư thừa hormone GH có thể gây nên bệnh to đầu chi, ảnh hưởng đến cả người lớn và trẻ em theo những cách khác nhau. Đây là một bệnh khá hiếm gặp.

  • Đối với người trưởng thành: Người lớn mắc bệnh to đầu chi thường có bàn tay, bàn chân to hoặc sưng và các đặc điểm trên khuôn mặt bị thay đổi. Người lớn bị bệnh to đầu chi cũng có thể có xương dày và các cơ quan to ra và có nhiều khả năng mắc các tình trạng như huyết áp cao, tiểu đường loại 2 và bệnh tim. Hơn 99% các trường hợp to đầu chi là do u tuyến yên, khối u không phải ung thư (lành tính) trên tuyến yên của bạn. Những khối u này có thể sản xuất ra lượng hormone GH dư thừa. Bệnh to đầu chi phổ biến hơn sau tuổi trung niên khi quá trình phát triển hoàn tất. Vì lý do này, người lớn bị bệnh to đầu chi không cao thêm. Thay vào đó, xương của họ có thể trở nên dày hơn.
  • Đối với trẻ em: Rất hiếm khi, trẻ em có thể bị tăng nồng độ hormone tăng trưởng trước khi đạt chiều cao cuối cùng, điều này có thể dẫn đến sự phát triển quá mức khiến xương dài hơn và chiều cao tăng vượt mức thông thường. Tình trạng này được gọi là bệnh to đầu chi ở trẻ em, nhưng đôi khi được gọi là bệnh khổng lồ. Nếu không được điều trị, trẻ em bị bệnh to đầu chi thường cao tới bảy feet hoặc cao hơn. Trẻ em bị bệnh to đầu chi cũng có thể bị suy nhược nói chung, dậy thì muộn và đau đầu. U tuyến yên thường là nguyên nhân gây ra bệnh to đầu chi ở trẻ em.

4. Cần can thiệp điều trị hormone GH khi nào?

Khi quan sát thấy bản thân hoặc con em có các triệu chứng liên quan đến thiếu hụt hoặc dư thừa hormone GH thì cần đến các cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh các ảnh hưởng về sau.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chấp thuận dạng tổng hợp của hormone GH để điều trị một số tình trạng bệnh. Dạng tổng hợp của hormone GH chỉ được sử dụng khi được chỉ định bởi bác sĩ và được sử dụng dưới dạng tiêm. Hormone GH thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị các bệnh như:

  • Thiếu hormone tăng trưởng
  • Các tình trạng bệnh khiến vóc dáng thấp bé như suy thận mạn, hội chứng Turner, Hội chức Prader-Willi
  • Lùn vô căn
  • Trẻ sinh ra có chiều cao thấp so với tuổi thai

Cần can thiệp điều trị hormone GH khi nào?

5. Tổng kết

Hormone GH là hormone tăng trưởng, có vai trò quan trọng đó quá trình phát triển của trẻ em và tham gia vào việc điều hoà quá trình dị hoá trong cơ thể người. Khi lượng hormone GH quá nhiều hoặc quá ít so với mức bình thường thì đều gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển, trao đổi chất của cơ thể. Khi gặp các triệu chứng bất thường về phát triển chiều cao, hoặc các bất thường về thể chất thì cần đến các cơ sở  y tế để kịp thời thăm khám và điều trị.

Nếu quý khách hàng có nhu cầu tư vấn điều trị bệnh tại CHLB Đức. Vui lòng liên hệ Hotline 09 119 10 119 hoặc đăng ký tại đây để được hỗ trợ chi tiết nhất.

CÔNG TY CP PREMIUM THERAPY – Đại diện các Trung tâm trị liệu & Bệnh viện uy tín hàng đầu CHLB Đức tại Đông Dương:

  • Địa chỉ: 6 Grand 2 – The Peak Garden Villa 600 Nguyễn Lương Bằng, Quận 7, Tp. HCM
  • ĐT: 028 3929 1119
  • Đường dây nóng: 09 119 10 119
  • Website: Premiumtherapy.vn
  • Email: info@premiumtherapy.vn
  • Fanpage: Premium Therapy

Nguồn tham khảo:

  1. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/23309-human-growth-hormone-hgh
  2. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/khi-nao-thi-co-su-dung-hormone-tang-truong-chieu-cao-khi-nao-tuyet-doi-dung-lam-keo-hoi-tiec-vi