Hiện nay, lối sống ngày càng hiện đại hóa và hạn chế vận động, kèm theo đó, chế độ ăn uống giàu đạm ngày càng được áp dụng rộng rãi, tình trạng chỉ số acid uric cao đang có xu hướng ngày càng tăng. Vậy chỉ số acid uric là gì? Chỉ số acid uric bao nhiêu là bình thường? Những nguyên nhân nào khiến chỉ số acid uric trong máu tăng cao? Có cách nào để phòng tránh chỉ số acid uric trong máu tăng vượt ngưỡng không? Sau đây, hãy cùng Premium Therapy tham khảo những kiến thức bổ ích về chỉ số acid uric, cũng như những đúc kết quan trọng để tăng cường sức khỏe và khả năng phòng tránh chỉ số acid uric trong máu cao qua bài viết sau nhé.
Chỉ số Acid Uric là gì?
Acid uric là một chất hóa học được tạo ra trong quá trình phân giải các thực phẩm chứa nhiều purin. Chỉ số acid uric trong máu là chỉ số thu nhận được khi thực hiện xét nghiệm máu tổng quát.
Thông thường, acid uric được hòa tan trong máu, qua thận và bài tiết qua nước tiểu. Do đó, chỉ số acid uric trong máu cho biết được chất lượng của hoạt động sản xuất và đào thải acid uric của cơ thể.
Chỉ số Acid Uric bình thường là bao nhiêu?
Chỉ số acid uric an toàn phụ thuộc vào giới tính. Theo khuyến nghị y khoa:
- Chỉ số acid uric bình thường ở nam là vào khoảng 2.5 – 7.0 mg/dL và ở nữ là vào khoảng 1.5 – 6.0 mg/dL (mg/dL) (1).
- Với những người đã mắc bệnh gout, chỉ số acid uric an toàn không nên vượt hơn 6.0 mg/dL (2).
Nếu vượt quá ngưỡng trên, bạn được chẩn đoán là tăng chỉ số acid trong máu. Chỉ số acid uric trong máu cao phản ánh cơ thể đang sản sinh quá nhiều acid uric (1). Bên cạnh đó, chỉ số acid uric cao còn phản ánh chức năng đào thải acid uric của thận chưa đáp ứng đủ và đang gặp vấn đề (1). Ngoài ra, dựa trên tổng hợp, những trường hợp mắc bệnh ung thư và những trường hợp đang điều trị ung thư cũng có chỉ số acid uric trong máu cao (1,3).
Nguyên nhân gây chỉ số Acid Uric tăng
Dựa theo tài liệu về acid uric Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia (NCBI) (4), các nguyên nhân chính làm chỉ số acid uric trong máu tăng cao có thể xuất phát từ chế độ dinh dưỡng, di truyền, và các rối loạn về chuyển hóa được sinh ra trong chế độ sống.
Tăng sản xuất acid uric
- Chế độ dinh dưỡng tiêu thụ nhiều purin: Theo Sở Y tế (5), chế độ dinh dưỡng nhiều purin bao gồm các loại thực phẩm như hải sản, thịt đỏ, nội tạng động vật và các loại rượu bia…dễ dẫn đến tình trạng acid uric cao do tăng sản xuất acid uric trong quá trình phân giải thực phẩm. Dựa theo khuyến cáo từ Sở Y tế, đây cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến acid uric tăng cao và hình thành của các muối urat tích tụ gây bệnh Gout.
- Chế độ dinh dưỡng tiêu thụ nhiều đường: Theo tư liệu từ Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia (4), tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chứa đường có khả năng làm tăng sản xuất acid uric do đường fructose tham gia vào con đường chuyển hóa làm sản sinh acid uric. Theo tổng hợp từ các chuyên gia, các thực phẩm chứa nhiều fructose bao gồm nước ngọt có nguy cơ dẫn đến thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên và trẻ em.
- Sự tăng sinh và phân hủy quá mức tế bào: Theo tổng hợp từ bài viết (4), các tình trạng như bệnh tăng sinh tủy, bệnh tăng sinh lympho, bệnh đa xơ u tủy, tình trạng ly giải khối u, tình trạng tiêu cơ do vận động quá sức,… là một trong các nguyên nhân chính dẫn đến tăng sản sinh acid uric và khiến chỉ số acid uric trong máu tăng cao.
- Các lỗi chuyển hóa acid uric: Theo các chuyên gia (4), các tình trạng thiếu hụt enzym chuyển hóa purin hypoxanthine-guanine phosphoribosyltransferase do di truyền hoặc tình trạng hoạt động quá mức của enzyme phosphoribosylpyrophosphate (PRPP) synthetase tham gia vào quá trình sản xuất purin cũng có khả năng làm tăng lượng acid uric được sản xuất và làm tăng chỉ số acid uric của cơ thể.
Giảm bài tiết acid uric
- Các bệnh thận cấp và mãn tính, chẳng hạn như chứng suy thận cấp, sỏi thận,… làm suy giảm chức năng thận: Do thận chịu trách nhiệm lọc máu và đào thải acid uric, các rối loạn trong chức năng thận, chẳng hạn như các triệu chứng suy thận, nhiễm toan, có khả năng làm tăng nồng độ acid uric trong máu (4). Bên cạnh đó, các rối loạn làm giảm thể tích máu, tình trạng tan máu, các tình trạng tiêu thụ nhiều chất độc (rượu,…) cũng góp phần làm giảm bài tiết acid uric (4).
Việc sử dụng các biện pháp hóa trị (3), xạ trị nhằm tiêu diệt số lượng lớn các tế bào trong thời gian ngắn dẫn đến việc giải phóng các thành phần nội sinh trong tế bào, qua đó, làm tăng sự phân giải các hợp chất dẫn đến làm chỉ số acid uric trong máu tăng cao.
Tăng chỉ số acid uric do thuốc lợi tiểu
- Sử dụng thuốc lợi tiểu thường xuyên có nguy cơ cao làm tăng chỉ số acid uric: Theo các nghiên cứu được đưa ra, các chuyên gia đã kết luận thuốc lợi tiểu thiazid có khả năng làm tăng nồng độ acid uric trong máu, thậm chí gây bệnh gout (4). Một nghiên cứu còn cho thấy rằng nguy cơ mắc bệnh gout do sử dụng thuốc lợi tiểu là gần 80%.
Cách phòng tránh nồng độ Acid Uric tăng cao
Cách phòng tránh tại nhà
Dựa khuyến nghị y khoa, cũng như những nguyên nhân đã được đề ra, để duy trì chỉ số acid uric an toàn, cần áp dụng các biện pháp khoa học (5):
- Hạn chế thực phẩm giàu purin
- Hạn chế chế độ ăn nhiều fructose
- Uống nhiều nước
- Hạn chế đồ uống có cồn
- Kiểm soát cân nặng
- Kiểm tra đường huyết thường xuyên
- Bổ sung vitamin C và chất xơ vào chế độ ăn
- Sử dụng các sản phẩm ít purin chẳng hạn như sữa và các sản phẩm từ sữa
- Tránh tình trạng căng thẳng, mệt mỏi
Theo lời khuyên được đưa ra từ bác sĩ, việc hạn chế căng thẳng có thể giúp làm giảm nồng độ cortisol và tình trạng cao huyết áp có khả năng làm ảnh hưởng đến chức năng lọc máu của thận và tăng nguy cơ khiến chỉ số acid uric trong máu tăng cao.
- Kiểm tra chỉ số acid uric trong máu thường xuyên: Bên cạnh đó, theo khuyến cáo từ Hội giáo dục về bệnh Gout (6), việc thực hiện xét nghiệm máu và kiểm tra chỉ số acid uric trong máu thường xuyên cũng một trong những cách hiệu quả để duy trì chỉ số acid uric bình thường.
Dùng liệu pháp Epinativ
Ngoài ra, một trong những phương pháp tiên tiến và toàn diện được phát triển và đang được áp dụng tại Viện trị liệu y học tái tạo và nội tiết Duale Medizin có khả năng giúp điều hòa chỉ số acid uric trong máu và duy trì chỉ số acid uric an toàn là liệu pháp Epinativ. Liệu pháp Epinativ là liệu pháp y học tái tạo ứng dụng công nghệ kích hoạt enzyme telomerase mang công dụng giúp ngăn ngừa lão hóa, điều hòa hormone, tăng cường miễn dịch, cải thiện tuần hoàn và trao đổi chất, đặc biệt là điều chỉnh hàm lượng cholesterol và chỉ số acid uric trong máu. Các công dụng của liệu pháp Epinativ có thể được kể đến như sau:
- Kích hoạt enzyme Telomerase – Chống lão hóa tế bào: Được biết, telomerase là loại enzyme có tác động đáng kể đến việc làm chậm quá trình lão hóa, bằng cách thúc đẩy sản sinh telomerase. Liệu pháp Epinativ giúp kéo dài trình tự telomere ở đầu nhiễm sắc thể, nhờ đó, giúp tế bào nhân đôi và tồn tại trong thời gian dài hơn. Qua đó, làm chậm quá trình lão hóa tế bào.
- Điều hòa vùng dưới đồi – Cân bằng nội tiết tố: Do vùng dưới đồi là trung tâm điều hòa các hoạt động sinh lý như: cân bằng hormone, điều tiết cảm xúc, chu kỳ sinh học, và kiểm soát thân nhiệt. Khi có tác động của Epinativ, độ nhạy của khu vực này sẽ được tăng lên, từ đó tăng hiệu quả trong quá trình điều hòa các hoạt động sinh lý.
- Tăng cường miễn dịch – Giảm viêm, ngừa ung thư: Bên cạnh đó, liệu pháp Epinativ còn có khả năng giúp cân bằng chức năng tế bào T miễn dịch, giúp điều hòa các phản ứng viêm và tăng cường chức năng của hệ miễn dịch. Qua đó, đẩy lùi và hỗ trợ phòng tránh các bệnh lý nguy hiểm có thể kể đến như ung thư.
- Cải thiện tuần hoàn máu và trao đổi chất: Ngoài ra, liệu pháp Epinativ còn có khả năng tham gia vào việc hỗ trợ điều chỉnh hàm lượng cholesterol, cũng như chỉ số acid uric trong máu, tăng cường lưu thông máu, và đảm bảo tế bào nhận đủ oxy và dưỡng chất để hoạt động tối ưu.
Những hiểu lầm phổ biến về Acid Uric mà bạn nên tránh
Trên thực tế, tình trạng chỉ số acid uric cao và bệnh gout thường dễ bị nhiều người nhầm lẫn. Qua đây, hãy cùng điểm qua một số những hiểu lầm phổ biến về acid uric mà bạn nên tránh nhé:
- Chỉ ăn nhiều đạm mới làm chỉ số acid uric trong máu tăng: Nghiên cứu đã chứng minh có nhiều nguyên nhân khiến chỉ số acid uric trong máu tăng (4,5). Mặc dù chế độ giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ, và hải sản có khả năng làm tăng chỉ số acid uric, tuy nhiên, còn có các yếu tố khác như di truyền, bệnh lý, thuốc men, và cả việc tiêu thụ quá nhiều rượu bia và nước ngọt cũng góp phần làm gia tăng chỉ số acid uric.
- Chỉ người có các triệu chứng Gout mới cần xét nghiệm chỉ số acid uric trong máu: Theo khuyến cáo từ Hội giáo dục về Bệnh Gout (6), việc xét nghiệm chỉ số acid uric trong máu là cần thiết và nên được thực hiện thường xuyên, tương tự như việc xét nghiệm chỉ số cholesterol. Việc xét nghiệm chỉ số acid uric trong máu giúp phát hiện sớm tình trạng tăng acid uric máu, đặc biệt là những người có nguy cơ cao, giúp kiểm soát sớm và phòng tránh những bệnh liên quan hiệu quả.
Kết luận
Chung quy lại, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc chỉ số acid uric trong máu tăng cao. Tuy nhiên, song song đó, việc chủ động duy trì chỉ số acid uric bình thường là có thể thực hiện được thông qua việc duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp và thường xuyên kiểm tra chỉ số acid uric trong máu. Theo khuyến cáo từ Hội giáo dục về bệnh Gout, việc xét nghiệm chỉ số acid uric trong máu định kỳ là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, những bệnh nhân bệnh Gout, việc xét nghiệm chỉ số acid uric trong máu cần được thực hiện 6 tháng một lần.
Bên cạnh đó, chỉ số acid uric trong máu cũng có thể được điều chỉnh thông qua các liệu pháp y học tái tạo mới, điển hình là liệu pháp Epinativ ứng dụng công nghệ kích hoạt enzyme telomerase giúp kéo dài trình tự telomere ở đầu nhiễm sắc thể, nhờ đó, giúp tế bào nhân đôi và tồn tại lâu hơn, và có tác dụng giúp đẩy lùi lão hóa, cải thiện trao đổi chất, và điều hòa hàm lượng cholesterol và chỉ số acid uric trong máu.
Nếu quý khách có nhu cầu tư vấn điều trị bằng Liệu pháp Epinativ tại các Viện Y học tái tạo hàng đầu tại CHLB Đức. Vui lòng liên hệ Hotline 09 119 10 119 hoặc đăng ký tại đây để được hỗ trợ chi tiết nhất.
Liên hệ ngay Premium Therapy để được tư vấn kỹ càng hơn về liệu trình này nhé.
CÔNG TY CP PREMIUM THERAPY – Đại diện các Trung tâm trị liệu & Bệnh viện uy tín hàng đầu CHLB Đức tại Đông Dương:
Nguồn tham khảo:
- Healthline. Uric Acid Test (Blood Analysis). Retrieved August 5, 2025, from https://www.healthline.com/health/uric-acid-blood
- American College of Rheumatology. Gout. Retrieved August 5, 2025, from https://rheumatology.org/patients/gout
- George C, Leslie SW, Minter DA. (2025). Hyperuricemia. from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459218/
- Trung tâm Y tế Quận 5. (2025). Ai có nguy cơ bị tăng acid uric máu? http://bvquan5.medinet.gov.vn/chuyen-muc-hoi-dap/ai-co-nguy-co-bi-tang-acid-uric-mau-cmobile14479-191554.aspx
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. (2024). 13 cách giảm axit uric tự nhiên, an toàn giúp phòng ngừa bệnh gút. https://tamanhhospital.vn/cach-giam-axit-uric-tu-nhien/
- Gout Education Society. Uric Acid (Everything You Need To Know W/ Expert Weigh In). Retrieved August 6, 2025, from https://gouteducation.org/uric-acid/
6 Grand 2 – The Peak Garden Villa, 600 Nguyễn Lương Bằng, Quận 7, Tp. HCM
Dachauer Straße 9, 80335 München
