Trang chủ / Thông tin y học

10 cách phòng ngừa đột quỵ từ sớm, bạn không nên bỏ qua

Cách phòng ngừa đột quỵ là mối quan tâm hàng đầu đối với những người có nguy cơ cao như người lớn tuổi, người bị cao huyết áp, tiểu đường hoặc có tiền sử tim mạch. Bởi đột quỵ không chỉ xảy ra bất ngờ mà còn để lại hậu quả nặng nề, thậm chí gây tử vong nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Sau đây hãy cùng Premium Therapy tìm hiểu về căn bệnh thế kỷ này, nguyên nhân, dấu hiệu cũng như 10 cách để phòng tránh và ngăn ngừa đột quỵ từ sớm và hiệu quả nhé.

Đột quỵ là gì?

Theo định nghĩa của Bộ Y tế, chứng đột quỵ hay còn có tên gọi khác là tai biến mạch máu não, được sử dụng để chỉ các tình trạng nguy hiểm xảy ra với những mạch máu nuôi não.

Theo Bộ Y tế, có hai tình trạng cụ thể của tai biến mạch máu não, trường hợp thứ nhất là do các mạch máu trong não bị tắc nghẽn hay còn gọi là nhồi máu não, trường hợp thứ hai là do các mạch máu trong não bị vỡ dẫn đến xuất huyết não.

Đột quỵ là gì?
Đột quỵ là gì?

Theo Bộ Y tế, nhờ mạng lưới các mạch máu dày đặc trong não cung cấp và vận chuyển oxy và dưỡng chất mà các tế bào não hoạt động bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng tai biến mạch máu xảy ra quá 3-4 phút, các tế bào não sẽ chết do thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết để hoạt động.

Nguyên nhân gây đột quỵ là gì?

Theo đúc kết từ các chuyên gia, các yếu tố chính làm gia tăng nguy cơ đột quỵ có thể được chia thành hai nhóm chính bao gồm:

Các yếu tố không thể thay đổi

  • Về tuổi tác, theo chuyên gia, nhóm những người có độ tuổi trên 65 thường có nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não cao hơn những nhóm  khác.
  • Về giới tính, theo chuyên gia, nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não được chẩn đoán là cao hơn ở nam giới.

Các yếu tố bệnh lý

Ngoài những yếu tố bất biến như tuổi tác, giới tính, đột quỵ vẫn có khả năng xảy ra do các yếu tố bệnh lý như:

  • Những người mắc các bệnh lý tim mạch như rung tâm nhĩ, hở van tim, nhịp tim không đều hay suy tim,…
  • Những người có huyết áp cao
  • Những người bị tiểu đường hoặc bị rối loạn lipid máu
  • Những người có tiền sử bản thân hoặc  gia đình bị tai biến mạch máu não, thiếu máu não hoặc bệnh tim
  • Về chế độ sinh hoạt và ăn uống, những người có sử dụng chất gây nghiện như rượu, ma túy,…
  • Bên cạnh đó, theo khuyến cáo, những người hút thuốc bị động hoặc chủ động cũng có thể gặp trường hợp khói thuốc tích tụ trong động mạch, dẫn đến gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
  • Ngoài ra, những người có chế độ ăn không hợp lý, ít tập thể dục, những trường hợp có hàm lượng cholesterol cao

Nguyên nhân gây đột quỵ là gì?

Vì sao phải phòng ngừa đột quỵ từ sớm?

Biết cách phòng ngừa đột quỵ từ sớm là điều mà người ở độ tuổi nào cũng cần quan tâm. Theo như đúc kết, tai biến mạch máu não luôn nằm trong số những tình trạng dẫn đến nguy cơ tử vong cao hàng đầu trên thế giới. Bên cạnh đó, tình trạng tai biến mạch máu não nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có khả năng để lại nhiều di chứng cho cơ thể.

Theo ý kiến từ chuyên gia, tùy vào thời gian người bị tai biến được đưa vào bệnh viện và xử lý, mức độ tổn thương đến hệ thần kinh do tai biến sẽ càng khác nhau.

Theo thống kê, đối với các trường hợp tai biến, có thể mất khoảng 30 ngày để các triệu chứng được phục hồi. Tuy nhiên, tùy vào thời gian được phát hiện, một số các di chứng có thể kéo dài vĩnh viễn.

Vì thế, có thể thấy việc phát hiện, phòng ngừa, và điều trị sớm những nguy cơ đột quỵ là vô cùng cần thiết và quan trọng đối với sức khỏe.

Những biến chứng có thể xuất hiện sau tai biến mạch máu não gồm:

  • Liệt 1 tay, chân, hoặc cả tứ chi
  • Khó vận động tay chân, khả năng vận động yếu
  • Gặp khó khăn trong giao tiếp, khó nói, mất ngôn ngữ
  • Mắc các vấn đề về thị giác
  • Dễ có các vấn đề về cảm xúc như trầm cảm, rối loạn cảm xúc,…
  • Trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong hoặc sống thực vật

Dấu hiệu đột quỵ

Đột quỵ tuy rất nguy hiểm nhưng nếu nắm được những dấu hiệu đột quỵ, bạn vẫn có thể biết cách phòng ngừa đột quỵ từ sớm. Để nhận biết và phát hiện sớm tai biến mạch máu não, bạn cần lưu ý 6 dấu hiệu đột quỵ cơ bản sau, được viết tắt là “BE FAST”.

Theo trang thông tin, quy tắc “BE FAST” được thành lập và bổ sung từ bộ quy tắc tiền thân “FAST” được phổ biến bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ nhằm tổng hợp các dấu hiệu đột quỵ để người dân có thể ghi nhớ, nắm bắt, và nhận biết một cách dễ dàng.

Dựa theo tổng hợp của Chuyên trang thông tin của Bộ Y tế, mỗi chữ cái trong cụm từ “BE FAST” đại diện cho một dấu hiệu đột quỵ:

  • Balance: Nghĩa là mất thăng bằng đột ngột, các biểu hiện chóng mặt, đau đầu hoặc mất khả năng vận động bắt đầu xuất hiện.
  • Eyesight: Nghĩa là mất thị giác đột ngột, giảm hoặc mất một phần hoặc hoàn toàn thị lực của một hoặc cả hai mắt.
  • Face: Nghĩa là những bất thường trên khuôn mặt đột ngột xuất hiện, đặc trưng bởi các trạng thái như méo mặt hoặc nhân trung, và có thể quan sát rõ hơn khi cười.
  • Arm: Nghĩa là mất khả năng điều khiển các cơ ở cánh tay dẫn đến đơ cứng và có thể được nhận biết dễ dàng bằng cách nhấc thử một trong hai cánh tay.
  • Speech: Nghĩa là khó nói hoặc nói ngọng, và gặp khó khăn trong giao tiếp đột ngột. Theo chuyên gia, một cách đơn giản để kiểm tra là bạn có thể yêu cầu người nghi ngờ tai biến lặp lại một câu đơn giản mà bạn vừa nói.
  • Time: Nghĩa là phải xử lý ngay tức thì khi các dấu hiệu trên được phát hiện.

Theo khuyến cáo, khi các tình trạng trên xảy ra đột ngột, cần ngay lập tức gọi cho đường dây cấp cứu 115 hoặc ngay lập tức đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để nhận được cấp cứu kịp thời.

Dấu hiệu đột quỵ

10 cách phòng ngừa đột quỵ từ sớm

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý

Theo các chuyên gia, chế độ dinh dưỡng lành mạnh là một trong những biện pháp phòng ngừa đột quỵ hữu ích giúp phòng ngừa đột quỵ tại nhà. Về chế độ dinh dưỡng, các chuyên gia khuyến nghị hãy có một chế độ ăn thật lành mạnh, nhiều rau xanh, chất xơ, và hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa,.. có khả năng làm tăng các nguy cơ dẫn đến tai biến để tăng khả năng phòng ngừa đột quỵ.

  • Chế độ ăn nhiều rau xanh: Theo các chuyên gia, chế độ ăn nhiều rau xanh giúp tăng cường hàm lượng chất xơ là một cách hiệu quả để phòng chống nguy cơ tai biến. Theo các chuyên gia, ngoài rau xanh, có thể tăng cường tiêu thụ các loại trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để chế độ ăn trở nên phong phú và đầy đủ dưỡng chất.
  • Hạn chế chế độ ăn mặn: Các chuyên gia đã khuyến cáo, chế độ ăn nhiều mặn không tốt cho sức khỏe tim mạch, do đó, nên chủ động giảm mặn trong các chế độ ăn để tăng khả năng phòng ngừa đột quỵ.
  • Giảm tiêu thụ đường: Có thể bạn chưa biết, theo khuyến cáo từ chuyên gia, việc giảm tiêu thụ đường trong bữa ăn cũng là một trong những biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả giúp ngăn ngừa nguy cơ tai biến mạch máu não. Theo các chuyên gia, tiêu thụ đường và các sản phẩm chứa nhiều đường khác như đồ uống có ga, nước ngọt,… không chỉ làm gia tăng nguy cơ dẫn đến béo phì mà còn làm tăng nguy cơ đột quỵ lên đến 2 lần. Do đó, việc giảm tiêu thụ quá nhiều đường trong bữa ăn có thể được xem là một trong những biện pháp phòng ngừa đột quỵ vô cùng quan trọng trong phòng ngừa tai biến mạch máu não tại nhà đấy!
  • Tăng cường tiêu thụ chất chống oxy hóa: Cũng theo các chuyên gia, sự xuất hiện của các chất chống oxy hóa là vô cùng tốt cho sức khỏe chung của cơ thể. Các chất chống oxy hóa đã được chứng minh là tác động tốt đến hệ tuần hoàn, làm giảm các tổn thương có thể xảy ra, qua đó, giúp ngăn ngừa hiệu quả nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não. Theo khuyến cáo của chuyên gia, các loại thực phẩm chứa nhiều chất chống oxy hóa đã được chứng minh là các loại trái cây như cam, chanh, các loại hạt dẻ, hạnh nhân, và dầu thực vật.
  • Giảm chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa: Theo khuyến cáo từ chuyên gia, cần hạn chế tiêu thụ các loại thức ăn chứa nhiều chất béo bão hòa như mỡ động vật và các loại sản phẩm có chứa chất béo bão hòa. Các chuyên gia khuyến cáo rằng, thay vào đó, có thể tăng cường tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều chất béo không bão hòa như cá, dầu ô liu, và hạt óc chó,.. .
  •  Đa dạng hóa chế độ ăn uống: Cuối cùng, theo các chuyên gia, để có một chế ăn uống lành mạnh cần đa dạng hóa các loại thức ăn để bổ sung toàn diện các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Theo các chuyên gia, một chế độ ăn uống lành mạnh là vô cùng quan trọng trong gia tăng sức khỏe toàn diện và làm giảm các nguy cơ nguy hiểm có thể xảy ra đối với sức khỏe.

Tập thể dục thường xuyên

Theo các chuyên gia, việc tập thể dục đều đặn giúp tăng cường khả năng vận chuyển oxy và các dưỡng chất trong cơ thể một cách hiệu quả, giúp cải thiện chức năng của hệ tuần hoàn và làm giảm đáng kể các nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não.

Bên cạnh đó, các chuyên gia còn cho biết, tập thể dục đều đặn không chỉ giúp kiểm soát và duy trì cân nặng lý tưởng, làm giảm nguy cơ thừa cân béo phì, mà còn có tác dụng giúp giảm căng thẳng, giúp hạn chế và phòng ngừa các nguy cơ dẫn đến đột quỵ.

Phòng ngừa thừa cân, béo phì

Theo các chuyên gia, thừa cân, béo phì là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai biến mạch máu não và  các tình trạng liên quan khác. Theo khuyến cáo của chuyên gia, việc kiểm soát cân nặng, tăng cường vận động và tránh thừa cân béo phì là một trong những biện pháp phòng ngừa đột quỵ và ngăn ngừa nguy cơ xảy ra tai biến hiệu quả đấy!

Sống lạc quan, tích cực

Có thể bạn chưa biết, theo các chuyên gia, việc duy trì trạng thái sống tích cực, lạc quan cũng là một trong những biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả. Theo các chuyên gia, việc căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh mà còn gây nên những nguy cơ tiềm ẩn cho sức khỏe tinh thần và làm gia tăng nguy cơ xảy ra đột quỵ. Theo các chuyên gia, hãy luôn giữ trạng thái tinh thần thật lạc quan để duy trì trạng thái tinh thần tốt, qua đó, hạn chế nguy cơ xảy ra và phòng ngừa tai biến mạch máu não hiệu quả.

Không hút thuốc lá

Theo khuyến nghị từ chuyên gia, khói thuốc chứa rất nhiều nicotine và  carbon dioxide có nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến hệ tuần hoàn và làm gia tăng nguy cơ cao dẫn đến tai biến mạch máu não.

Trong đó, nicotine trong khói thuốc được chứng minh là có khả năng gây co thắt và làm tăng nguy cơ hình thành mảng bám trong động mạch, dễ gây nên tắc nghẽn và tăng nguy cơ xảy ra tai biến.

Hạn chế rượu bia

Theo các chuyên gia, hạn chế rượu bia và  các loại đồ uống có cồn là cách đơn giản giúp hạn chế nguy cơ tai biến và phòng ngừa đột quỵ tại nhà hiệu quả.

Cũng theo các chuyên gia, việc uống nhiều các loại đồ uống này dẫn đến nguy cơ làm tăng huyết áp, một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến tai biến mạch máu não.

Bên cạnh đó, thường xuyên uống đồ uống có cồn có nguy cơ làm tăng mức cholesterol xấu (LDL) dẫn đến sự hình thành của các mảng bám trong thành động mạch, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn và tổn thương mạch máu là một trong những tình trạng chính của đột quỵ.

Theo các chuyên gia, việc kiểm soát tiêu thụ các đồ uống này giúp làm giảm nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não. Không những thế, việc kiểm soát chế độ uống còn giúp duy trì sức khỏe tốt lên gan và sức khỏe tổng thể.

Ổn định huyết áp

Theo khuyến cáo, duy trì huyết áp ổn định cũng là một trong các biện pháp phòng ngừa đột quỵ cần lưu ý khi phòng ngừa nguy cơ tai biến mạch máu não.

Theo chuyên gia, huyết áp cao hay áp lực của máu lên thành mạch lớn dễ gây nên tổn thương cho hệ tuần hoàn, nhất là lên động mạch. Bên cạnh đó, huyết áp cao còn có thể làm cho mạch máu bị tắc nghẽn, gia tăng nguy cơ tai biến.

Các chuyên gia khuyến nghị nên có chế độ ăn uống thật lành mạnh, giảm cholesterol, tăng cường vận động thể chất, và nếu gặp tình trạng huyết áp cao có thể nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế để được điều trị.

Kiểm soát cholesterol thật tốt

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh, nồng độ cholesterol cao là nguyên nhân chủ yếu gây nên các mảng bám xơ vữa trong thành động mạch, dẫn đến nguy cơ tai biến.

Bên cạnh đó, theo nghiên cứu, hàm lượng cholesterol trong máu cao làm gia tăng nguy cơ tổn thương cho mạch máu, giảm tính đàn hồi mạch, hạn chế sự lưu thông máu cho não và làm tăng nguy cơ dẫn đến tai biến.

Điều trị các bệnh liên quan thật sớm

Theo đúc kết, các bệnh như huyết áp cao, tim mạch, tiểu đường,… làm gia tăng nguy cơ xảy ra đột quỵ. Chuyên gia khuyến nghị phát hiện và điều trị sớm các bệnh này làm giảm nguy cơ xảy ra tai biến và hãy nên tuân thủ và điều trị các bệnh lý này càng sớm càng tốt để duy trì sức khỏe.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ và tầm soát đột quỵ

Theo khuyến nghị của chuyên gia, kiểm tra sức khỏe định kỳ và tầm soát đột quỵ là vô cùng cần thiết để phát hiện và có biện pháp phòng ngừa đột quỵ sớm và hiệu quả các nguy cơ dẫn đến tai biến.

Theo chuyên gia, việc tầm soát đột quỵ sớm và kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện và đánh giá các nguy cơ gây đột quỵ như cao huyết  áp, tiểu đường, rối loạn lipid máu, rối loạn nhịp tim, và các bệnh liên quan…giúp phòng ngừa và xử lý kịp thời trước những nguy cơ dẫn đến tai biến mạch máu não.

Tổng kết

Các chuyên gia khuyến nghị, đột quỵ là một tình trạng sức khỏe nguy hiểm tuy nhiên có thể được ngăn ngừa bằng một số các biện pháp phòng ngừa đột quỵ đơn giản và hiệu quả tại nhà.

Theo chuyên gia, việc tuân thủ và duy trì chế độ ăn uống cũng như lối sống lành mạnh, tăng cường vận động sức khỏe, và luôn sống lạc quan có khả năng làm giảm đáng kể các nguy cơ dẫn đến đột quỵ. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến cáo hãy luôn kiểm tra sức khỏe thường xuyên và thực hiện tầm soát đột quỵ từ sớm để phát hiện sớm và điều trị kịp thời nguy cơ tai biến.

Liên hệ ngay Premium Therapy để được tư vấn kỹ càng hơn về liệu trình này nhé.

CÔNG TY CP PREMIUM THERAPY – Đại diện các Trung tâm trị liệu & Bệnh viện uy tín hàng đầu CHLB Đức tại Đông Dương:

M.Sc Đàm Trang

Tôi là CEO của Premium Therapy, với hơn 11 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế. Tốt nghiệp Thạc sĩ Khoa học Sinh học tại Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, tôi cũng sở hữu các chứng chỉ quốc tế về Đa dạng sinh học (CNRS – Pháp) và Sinh học phân tử (ĐH Tsukuba – Nhật Bản). Sau 2 năm nghiên cứu tại Viện Sinh học Nhiệt đới ITB, tôi chuyên sâu vào lĩnh vực Y tế bào gốc và đã tham gia nhiều dự án nghiên cứu khoa học. Với sứ mệnh mang đến giải pháp y tế bền vững và hiệu quả, tôi luôn chia sẻ kiến thức của mình để cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Xem thêm