Trang chủ / Thông tin y học
Cơ thể con người hoạt động như một cỗ máy tinh vi mà trong đó, các hormone giữ vai trò như những “người điều khiển thầm lặng”, tác động lên hầu hết mọi chức năng sống từ tăng trưởng, trao đổi chất, cảm xúc đến giấc ngủ và khả năng sinh sản. Hiểu rõ về các loại hormone trong cơ thể người không chỉ giúp bạn nắm bắt được cách cơ thể vận hành mà còn hỗ trợ việc chăm sóc sức khỏe, phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng khám phá chi tiết từng loại hormone, vai trò của chúng và những yếu tố ảnh hưởng đến sự cân bằng nội tiết để bảo vệ sức khỏe một cách chủ động và khoa học nhất.
Hormone là chất truyền tin hoá học, tham gia vào nhiều chức năng sinh học khác nhau trong cơ thể người. Hormone di chuyển theo đường máu đến các mô, cơ quan. Hormone được sản xuất bởi tuyến nội tiết, gồm một nhóm tế bào đặc biệt chuyển sản xuất hormone. Các tuyến nội tuyến quan trọng như tuyến tuỵ, tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến ức.
Hiện nay đã có hơn 50 loại hormone được phát hiện trong cơ thể người. Chỉ cần một sự thay đổi nhỏ về hormone cũng có thể gây ra sự thay đổi lớn đến cơ thể bạn và có thể gây nên những ảnh hưởng đến sức khoẻ nghiêm trọng. Để tránh trường hợp này diễn ra, cơ thể sở hữu cơ chế phức tạp để kiểm soát hệ thống sản xuất hormone, liên tục theo dõi và điều chỉnh lượng hormone phù hợp.
Hormone là chất truyền tin hoá học, ảnh hưởng dây chuyền đến hàng trăm quá trình sinh học của cơ thể. Thông thường, một hoạt động của cơ thể cần sự tham gia của nhiều hormone khác nhau. Mỗi loại hormone chỉ tác động đến một phần cơ thể nhất định. Hoạt động của của hormone và tế bào của cơ quan đích có thể xem như là cơ chế chìa khoá-ổ khoá, hormone là chìa khoá và các tế bào của mô đích là ổ khoá. Hormone hoạt động khi mở được ổ khoá (receptor) của tế bào, khi đó cơ quan đích sẽ thực hiện hoạt động cụ thể.
Hormone tham gia vào việc thực hiện nhiều chức năng của cơ thể bao gồm:
Cơ thể con người giống như một dàn nhạc phức tạp, trong đó hormone chính là những người chỉ huy thầm lặng. Dù không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng hormone lại ảnh hưởng đến hầu hết các hoạt động sống hàng ngày như ăn uống, ngủ nghỉ, cảm xúc, trao đổi chất và cả khả năng sinh sản. Các loại hormone trong cơ thể người giữ một vai trò riêng và khi tất cả hoạt động hài hòa, cơ thể sẽ vận hành khỏe mạnh và ổn định.
Các hormone này được sản xuất bởi tuyến giáp, nằm ở cổ, chúng tham gia điều hoà quá trình chuyển hoá của cơ thể. Tuyến giáp sản xuất hai loại hormone khác nhau là T3 và T4. Hai hormone này đóng vai trò trong các chức năng quan trọng như điều hoà nhịp tim, đốt cháy calorie, duy trì da, sự phát triển của cơ thể. Hoạt động sản xuất và sự cân bằng của hormone này được duy trì bởi TSH, một hormone được tiết bởi tuyến yên.
Tuyến cận giáp gồm 3 tuyến nội tiết nhỏ thường nằm ở cổ, gắn với tuyến giáp. Chức năng chính của tuyến cận giáp là tiết hormone tuyến cận giáp. Hormone này tạo điều kiện cho sự hấp thụ canxi ở ruột và sử dụng canxi trong quá trình khoáng hoá xương. Đồng thời, tham gia vào việc chuyển đổi vitamin D thành dạng hoạt động, tham gia vào quá trình điều hoà phát triển và tái tạo xương.
Các hormone này được sản xuất bởi tuyến thượng thận nằm trên mỗi thận, bao gồm cortisol (tham gia điều hoà chuyển hoá và phản ứng với stress), aldosterone (điều chỉnh sự cân bằng Natri và Kali trong cơ thể), adrenaline và noradrenaline ( chuẩn bị cơ thể cho các trường hợp nguy hiểm). Các hormone này là yếu tố then chốt trong phản ứng căng thẳng ở con người và điều hoà quá trình chuyển hoá.
Tuyến tuỵ sản xuất hormone tham gia điều hoà đường trong máu, hai hormone quan trọng là insulin và glutagon. Insulin giúp giảm lượng đường trong máu, glucagon giúp tăng đường huyết giữa các bữa ăn. Các hormone này giúp duy trì cân bằng đủ lượng năng lượng cung cấp cho tế bào và hạn chế gây tăng đường huyết quá mức.
Hệ thống chính tham gia vào sự điều hoà tiết các loại hormone cụ thể là trục dưới đồi-tuyến yên, tham gia vào sự trao đổi tín hiệu hormone giữa vùng dưới đồi và tuyến yên ở não. Vùng dưới đồi điều khiển tuyến yên bằng cách tiết ra nhiều loại hormone, mỗi loại sẽ cung cấp thông tin dến tuyến yên, để điều chỉnh lượng hormone được sản xuất. Tuyến yên còn được gọi là “master gland” vì nó tham gia kiểm soát nhiều tuyến nội tiết khác, gồm tuyến thượng thận, tuyến giáp, tinh hoàn và buồng trứng.
Để giải thích rõ hơn về cách hoạt động của trục dưới đồi-tuyến yên, chúng ta sẽ xem xét cách điều hòa hormone tuyến giáp, các hormone được kiểm soát bởi trục này sẽ có cách vận hành tương tự :
Một số chức năng nội tiết không được kiểm soát bởi trục dưới đồi-tuyến yên, chẳng hạn như sự tiết hormone tuyến cận giáp của tuyến cận giáp. Trong trường hợp này, hormone tuyến cận giáp được sản xuất và tiết ra chủ yếu để đáp ứng với nồng độ canxi trong máu.
Bên cạnh các hệ thống kiểm soát do cơ thể thực hiện, các yếu tố bên ngoài như chấn thương, căng thẳng, ánh sáng và nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến việc giải phóng hormone. Một số hormone tuân theo nhịp sinh học hoặc đồng hồ sinh học của một người. Ví dụ, melatonin, chất điều hòa giấc ngủ, đạt đỉnh sản xuất vào ban đêm và mức rất thấp vào ban ngày. Một số chất dinh dưỡng và khoáng chất nhất định là cần thiết để có thể sản xuất một số hormone nhất định, vì vậy lượng chất dinh dưỡng và khoáng chất này trong cơ thể cũng có thể ảnh hưởng đến lượng hormone có thể được sản xuất.
Các loại hormone trong cơ thể người đóng vai trò quan trọng điều hoà quá trình dị hoá trong cơ thể người. Hệ thống chính tham gia vào sự điều hoà tiết các loại hormone cụ thể là trục dưới đồi-tuyến yên. Mỗi loại hormone chỉ tác động đến một phần cơ thể nhất định, hoạt động giữa hormone và tế bào ở cơ quan đích theo cơ chế chìa khoá – ổ khoá. Cần thực hiện chế độ dinh dưỡng, lối sống sinh hoạt, rèn luyện hợp lý để đảm bảo sự điều hoà hormone diễn ra bình thường.
Nếu quý khách hàng có nhu cầu tư vấn điều trị bệnh tại CHLB Đức. Vui lòng liên hệ Hotline 09 119 10 119 hoặc đăng ký tại đây để được hỗ trợ chi tiết nhất.
CÔNG TY CP PREMIUM THERAPY – Đại diện các Trung tâm trị liệu & Bệnh viện uy tín hàng đầu CHLB Đức tại Đông Dương:
Hãy gửi câu hỏi hoặc các thắc mắc của Quý khách hàng, Premium Therapy sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất
